Module 2 - Draag rollen over, geen identiteit
Richttijd: 20 minuten, lezen en de opdracht doen.
De opvolger heeft een eigen account nodig met rechten die bij de nieuwe rol en periode passen. Een wachtwoord van de vertrekkende bestuurder doorgeven lijkt snel, maar maakt onduidelijk wie handelingen uitvoert en kan persoonlijke informatie blootleggen.
Maak een rechtenmatrix
Noteer per systeem of informatiebron wie mag inzien, bewerken, goedkeuren en beheren. Voeg de reden, ingangsdatum, einddatum en tweede beheerder toe. Toegang betekent nog niet dat iemand bestuurlijk bevoegd is om een betaling, publicatie of overeenkomst goed te keuren.
Het wisselmoment
- Inventariseer accounts, rollen, herstelmogelijkheden en apparaten.
- Maak of activeer het persoonlijke account van de opvolger.
- Stel passende rechten en tweestapsverificatie in.
- Test noodzakelijke handelingen zonder brede proefrechten.
- Trek oude rechten op het afgesproken moment in en leg de controle vast.
Officiële bron
Rechten horen bij werk en periode
Het NCSC adviseert toegang te beperken tot wat iemand voor het werk en de betreffende periode nodig heeft, persoonsgebonden accounts te gebruiken en rechten bij een functiewissel of vertrek aan te passen. Bekijk het basisprincipe over toegangsbeheer en het voorbeeld van een rechtenmatrix.
Opdracht - zoek de vier rode vlaggen
Controleer een fictieve situatie met: één gedeeld mailboxwachtwoord, een oud-bestuurslid dat nog beheerder is, een betaalaccount zonder tweede controle en herstelcodes in een openbaar overdrachtsdocument. Noteer per rode vlag: risico, veilige herstelactie, eigenaar en controlemoment.
Help mij een rechtenmatrix voor een bestuurlijke rol opstellen.
Vraag per systeem naar:
- noodzakelijke handeling;
- inzien, bewerken, goedkeuren of beheren;
- reden en periode;
- eigen account en tweestapsverificatie;
- tweede beheerder of herstelroute;
- moment waarop oude toegang wordt ingetrokken.
Vraag niet om gebruikersnamen, wachtwoorden of herstelcodes. Maak verschil zichtbaar tussen technische toegang en bestuurlijke bevoegdheid.Bewijs van leren
- Ik heb rechten per systeem en handeling benoemd.
- De opvolger gebruikt een eigen account.
- Oude rechten hebben een concreet intrekkingsmoment.
- Toegang en bestuurlijke goedkeuring zijn afzonderlijk vastgelegd.