Module 8 - Veiligheid, privacy en overdracht
Richttijd: 35 minuten
Resultaat: een beheerkaart en een gecontroleerde herstelroute
De verkeerslichtproef
Beoordeel een taak vóórdat je de map opent voor AI.
| Kleur | Voorbeeld | Aanpak |
|---|---|---|
| Groen | openbare informatie, fictieve oefening | normale broncontrole |
| Oranje | interne plannen, beperkte persoonsgegevens, geld of rechten | minimaliseren, passende dienst, strengere toegang en controle |
| Rood | bijzondere persoonsgegevens, geheimen, directe betalingen of publicatie met grote gevolgen | niet beginnen zonder expliciete toestemming en deskundige beoordeling |
Een naam vervangen door LID A is meestal pseudonimiseren, niet anonimiseren, als iemand de persoon nog kan herleiden.
Opdracht 8.1 - de rode-teamoefening
Vraag de AI. Kopieer het hele blok en plak het in de AI-tool:
Bekijk alleen de namen, metadata en afspraken in deze oefenmap.
Zoek geen inhoud buiten de map. Noem maximaal vijf mogelijke risico’s
voor privacy, toegang, veroudering, verlies of onbevoegde publicatie.
Geef per risico één kleine beheersmaatregel. Wijzig niets.
Beoordeel elk risico zelf. Laat de AI niet bepalen of verwerking juridisch toegestaan is.
Opdracht 8.2 - maak een beheerkaart
Vraag de AI. Kopieer het hele blok en plak het in de AI-tool. De AI stelt eerst vragen en toont daarna een concept; hij maakt nog geen bestand:
Help mij een beheerkaart voor deze kennismap te maken.
Stel de noodzakelijke vragen één voor één. Maak daarna in het gesprek
een concept met precies deze opbouw:
# Beheerkaart
- Eigenaar van de map:
- Toegestane gebruikers:
- Toegestane AI-tools:
- Informatie die niet in de map mag:
- Leidende kaders en datum laatste controle:
- Wie eindresultaten controleert:
- Handelingen die altijd vooraf akkoord vragen:
- Back-uplocatie:
- Laatste hersteltest:
- Wat gebeurt er bij vertrek of overdracht:
- Wat te doen bij verkeerd gedeelde informatie:
Verzin ontbrekende afspraken niet; schrijf dan "nog te bepalen".
Schrijf nog geen bestand en wijzig niets. Wacht op mijn akkoord.
Controleer het concept. Klopt het, kopieer dan deze tweede opdracht naar de AI-tool:
AKKOORD. Maak nu 00-beheerkaart.md in de hoofdmap met het gecontroleerde
concept. Wijzig geen andere bestanden. Laat zien welk bestand je hebt gemaakt.
Laat een tweede persoon de beheerkaart lezen als dat kan. Kan die zonder mondelinge uitleg begrijpen wat te doen?
Opdracht 8.3 - de herstelproef
Dit doe je zelf, niet met de AI. Maak een kopie van Tests/schrijfproef.md, wijzig één onbelangrijke regel en herstel daarna de eerdere versie via je back-up of versiegeschiedenis. Noteer datum en resultaat op de beheerkaart.
Synchronisatie is niet automatisch een volledige back-up. Een verkeerde wijziging kan worden meegesynchroniseerd. Test daarom werkelijk of terugzetten lukt.
AI-geletterdheid
Wie namens een organisatie met AI werkt, moet voldoende begrijpen:
- welke tools zijn toegestaan;
- welke informatie niet mag worden ingevoerd;
- hoe broncontrole werkt;
- wanneer een mens moet beslissen;
- wat te doen bij een incident.
Dit is niet alleen een technische kwestie. Het hoort bij verantwoord werken en bij de Europese regels rond AI-geletterdheid.
Korte zelftoets
Klaar wanneer
- De beheerkaart is ingevuld.
- Ik weet welke informatie buiten de map blijft.
- Minstens één handeling vraagt altijd vooraf mijn akkoord.
- Ik heb een eerdere bestandsversie werkelijk kunnen herstellen.
Ga verder met Module 9: maak je werkwijze herbruikbaar.