AI-kennissysteem Een werkwijze herbruikbaar maken

Module 9 - Maak je werkwijze herbruikbaar

Richttijd: 45 minuten
Resultaat: een herbruikbare werkwijze met versienummer, getest in vier situaties

Kennis en werkwijze

De kennismap vertelt wat je weet. Een herbruikbare werkwijze vertelt hoe de AI een terugkerende taak uitvoert.

Begin eenvoudig met een markdownbestand in Werkwijzen. Je hoeft niet meteen een technische skill of aangepaste assistent te installeren. Een gewone, goed geteste instructie in je eigen map is leesbaar, aanpasbaar en overdraagbaar.

Wanneer is een taak rijp?

Maak een werkwijze als:

  • de taak regelmatig terugkomt;
  • de bronnen en het gewenste resultaat herkenbaar zijn;
  • je weet wat nooit mag gebeuren;
  • een mens het resultaat kan controleren.

Opdracht 9.1 - laat de AI je werkwijze terugvinden

Vraag de AI. Kopieer het hele blok en plak het in de AI-tool:

Lees mijn starttaak, het gecontroleerde resultaat en het testrapport.
Ontwerp een herbruikbare werkwijze voor deze ene taak.

Stel eerst maximaal drie vragen. Maak daarna een concept met:

1. naam en doel;
2. wanneer deze werkwijze wel en niet wordt gebruikt;
3. benodigde bronnen en invoer;
4. stappen in vaste volgorde;
5. stopregels;
6. gewenst uitvoerbestand;
7. menselijke controle;
8. vier testgevallen;
9. versie, datum en eigenaar.

Schrijf nog niets voordat ik het voorstel heb goedgekeurd.

De AI toont eerst een voorstel en wacht daarna. Controleer het. Kies vervolgens een korte taaknaam zonder blokhaken, versie of extensie, bijvoorbeeld agenda-voorbereiden. Kopieer daarna deze tweede opdracht en vervang [taaknaam] door jouw gekozen taaknaam:

AKKOORD. Maak nu Werkwijzen/[taaknaam]-v1.md met het gecontroleerde
voorstel. Wijzig geen andere bestanden. Laat zien welk bestand je hebt gemaakt.

Een bruikbare stopregel

Een stopregel is concreet:

Stop en stel een vraag wanneer een noodzakelijke bron ontbreekt,
wanneer twee leidende bronnen elkaar tegenspreken of wanneer de
opdracht vraagt om verzenden, publiceren, verwijderen of betalen.

“Wees voorzichtig” is te vaag om te testen.

Opdracht 9.2 - wissel van rol

Vraag de AI. Je hoeft deze rollen niet zelf na te spelen. Laat de AI de werkwijze vanuit drie verschillende gebruikers testen. Vervang eerst [bestandsnaam] door de echte naam van je werkwijzebestand. Kopieer daarna het hele blok en plak het in de AI-tool:

Lees Werkwijzen/[bestandsnaam]. Test de instructie achtereenvolgens alsof je:

1. een nieuwe collega bent die niets mondeling uitgelegd krijgt;
2. een haastige gebruiker bent die één noodzakelijke bron vergeet;
3. een kritische controleur bent die iedere bewering wil herleiden.

Voer geen echte handelingen uit en wijzig nog geen bestanden. Geef per rol:
- waar de instructie duidelijk is;
- waar misverstanden kunnen ontstaan;
- welke stopregel of uitleg ontbreekt;
- één concrete verbetersuggestie.

Wacht daarna op mijn keuze. Pas de werkwijze nog niet aan.

Kies zelf per ronde hoogstens één belangrijke verbetering. Vraag de AI daarna om een nieuwe versie van het werkwijzebestand te maken en verhoog het versienummer. Bewaar de vorige versie totdat de nieuwe versie de vierproef opnieuw heeft doorstaan.

Cyclus in vier stappen rond een herbruikbare werkwijze, prompt, project of skill. Stap 1, bepaal succes: wat moet altijd kloppen en wat mag nooit gebeuren. Stap 2, test vier gevallen: normaal, onvolledig, tegenstrijdig en risicovol, want één goed voorbeeld is niet genoeg. Stap 3, vergelijk: scoor brongebruik, inhoud, toon, volledigheid en veiligheid. Stap 4, verbeter en bewaar: pas één ding tegelijk aan en noteer versie en testresultaat. Test opnieuw na een toolwijziging.
Test een werkwijze vóór je hem vertrouwt.

Van werkwijze naar skill

Een skill is een herbruikbare instructie die binnen een bepaalde AI-tool als vaste mogelijkheid beschikbaar wordt. De precieze bestanden, installatie en activering verschillen per product. Daarom bouw je in deze beginnerscursus eerst de tool-onafhankelijke bronversie in Werkwijzen.

Een technische skill is niet nodig om deze cursus af te ronden. Voor geïnteresseerden is dit de veilige vervolgroute:

  1. controleer of de werkwijze de vierproef doorstaat;
  2. bewaar doel, invoer, stappen, stopregels, uitvoer en tests in één leesbaar markdownbestand;
  3. kies de AI-tool waarin je de skill wilt gebruiken;
  4. laat die tool eerst een bouwplan maken op basis van de werkwijze en het testrapport;
  5. controleer welke bestanden of rechten de tool wil toevoegen;
  6. bouw pas daarna de skill en herhaal dezelfde vier tests.

Wil je die vervolgstap verkennen? Vervang de twee bestandsnamen en kopieer vervolgens dit blok naar de AI-tool waarin je de skill wilt maken:

Lees Werkwijzen/[werkwijzebestand] en Tests/[testrapport].

Leg eerst in gewone taal uit hoe deze AI-tool van de werkwijze een
herbruikbare skill kan maken. Geef aan:
- welke bestanden of instellingen nodig zijn;
- wanneer de skill wordt geactiveerd;
- welke maprechten nodig zijn;
- hoe de stopregels behouden blijven;
- hoe ik de vier tests opnieuw uitvoer.

Maak of installeer nog niets. Toon eerst alleen een controleerbaar bouwplan
en wacht op mijn toestemming.

Bewaar ook na het bouwen altijd de leesbare werkwijze in je kennismap. Zo kan een opvolger begrijpen wat de skill hoort te doen en blijft de aanpak overdraagbaar als je van tool wisselt.

Oefen dit nu

In dit bouwlab breng je samen wat je in deze cursus hebt gemaakt: een interne wijzer waarin anderen antwoord vinden zonder dat jij erbij hoeft te zijn. Het is de zwaarste oefening van de route en tegelijk de meest bruikbare.

Bouwlab: bouw een interne ICT-wijzer →

Korte zelftoets

Wanneer is een werkwijze klaar voor hergebruik?

Klaar wanneer

  • Er staat een werkwijze met versie, datum en eigenaar in Werkwijzen.
  • Bronnen, stopregels, uitvoer en controle zijn concreet.
  • De werkwijze is opnieuw met vier gevallen getest.
  • Een andere gebruiker kan begrijpen wanneer de werkwijze niet gebruikt mag worden.

Ga naar de eindproef, checklist en woordenlijst.

Onderdeel afronden

Vink de controlepunten af en maak de zelftoets.