Proefles: kan jouw AI “niet gevonden” zeggen?

Richttijd: 15 minuten
Doel: het verschil ervaren tussen een gewone AI-chat en een AI die op bronnen werkt

De verrassing

Een overtuigend antwoord is niet hetzelfde als een betrouwbaar antwoord. In deze proef zet je de AI expres op het verkeerde been.

Kies een kort, openbaar of fictief document dat je goed kent. Bedenk:

een vraag waarop het antwoord letterlijk in het document staat;
een aannemelijke vraag waarop het antwoord juist niet in het document staat.

Gebruik het document in de AI-omgeving die je nu al kent. Voor deze proef mag dat nog via een tijdelijke bijlage. Later in de cursus werk je rechtstreeks met de vaste map.

Ronde 1 - de gewone vraag

Stel beide vragen zonder extra instructie. Noteer:

gaf de AI antwoord;
klonk het antwoord zeker;
kon je zien waarop het antwoord was gebaseerd?

Ronde 2 - de bronregel

Gebruik nu:

Beantwoord de vraag alleen met informatie uit het aangeleverde document.
Noem de bestandsnaam en citeer alleen de paar woorden die nodig zijn om
de vindplaats te herkennen. Schrijf "niet gevonden" als de informatie
ontbreekt. Vul niets aan uit algemene kennis.

Vraag: [jouw vraag]

Stel opnieuw beide vragen.

Wat gebeurde er?

Waarschijnlijk werd het tweede antwoord controleerbaarder. Misschien vulde de AI alsnog iets in. Dat is geen mislukking: je hebt precies ontdekt waarom een kennissysteem ook testregels en menselijke controle nodig heeft.

flowchart LR
    A["Jouw werkvraag"] --> B["Aangewezen bron"]
    B --> C["AI maakt een concept"]
    C --> D{"Kun jij de bron controleren?"}
    D -- "Ja" --> E["Bruikbaar na jouw akkoord"]
    D -- "Nee" --> F["Niet gebruiken; vraag door of stop"]

Mini-reflectie

Maak de zin af:

Ik vertrouw een AI-antwoord niet omdat het overtuigend klinkt, maar pas wanneer …

Bewaar deze zin. Hij wordt later de eerste regel van je controleafspraak.

Ga terug naar Start en spelregels of ga verder met Module 1.