AI-kennissysteem Toolwijzer

Toolwijzer voor een lokale kennismap

AI-routes bijgewerkt: 14 oktober 2026

De actuele modelkeuze en nieuwe eindproducten staan in de algemene toolwijzer. Voor deze cursus is vooral van belang dat de gekozen omgeving je oefenmap werkelijk kan lezen en schrijven; een modelnaam alleen geeft geen maptoegang.

Productnamen, abonnementen en schermen veranderen. Baseer de cursus daarom op het principe, één aangewezen map, beperkte rechten en menselijke controle en controleer voor publicatie altijd de officiële productpagina’s.

Eerst Obsidian installeren en je oefenmap openen

Obsidian is in deze cursus het rustige lees- en schrijfvenster op je eigen map. Obsidian verplaatst of uploadt de map niet. Het woord vault betekent hier eenvoudig: de map die je in Obsidian hebt geopend.

1. Download en installeer Obsidian

  1. Ga naar de officiële downloadpagina van Obsidian.
  2. Kies de versie voor jouw computer. Gebruik op Windows de aangeboden Windows-installatie.
  3. Open het gedownloade installatiebestand en volg de stappen op het scherm.
  4. Start Obsidian zoals je een ander programma opent. Voor deze lokale oefening hoef je geen betaald abonnement of synchronisatiedienst te kiezen.

2. Open de bestaande oefenmap

  1. Controleer eerst in Verkenner of Finder waar AI-kennismap-oefening staat.
  2. Kies in Obsidian Open folder as vault. Zie je al een andere map? Open linksonder het vaultprofiel, kies Manage vaults en daarna bij Open folder as vault de knop Open.
  3. Selecteer de map AI-kennismap-oefening zelf. Kies niet één los bestand en ook niet de bovenliggende map waarin nog andere persoonlijke mappen staan.
  4. Kies Open. Links verschijnt de inhoud van je oefenmap.
  5. Klik op mijn-starttaak.md. Voeg één herkenbare testzin toe.
  6. Open hetzelfde bestand in Verkenner of Finder en controleer dat je wijziging daarin terugkomt.

Zie je niet de verwachte bestanden? Dan heb je waarschijnlijk een andere map of de bovenliggende map geopend. Ga terug naar Manage vaults en open precies AI-kennismap-oefening. Een map met de naam .obsidian kan automatisch verschijnen; daarin bewaart Obsidian instellingen. Laat deze map staan.

Officiële uitleg: Obsidian downloaden en installeren en een bestaande map als vault openen.

Route A - de ChatGPT-desktopapp

In de ChatGPT-desktopapp kunnen Work en Codex met een aangewezen lokale map werken. Je geeft alleen toegang tot de bestanden die de taak nodig heeft. Een gewone webchat heeft die toegang niet vanzelf. Sommige cloudtaken kunnen via een goedgekeurde computerverbinding lokale hulpmiddelen gebruiken. Voor deze cursus beginnen we bewust op je eigen computer.

Voor deze cursus:

  1. maak eerst de veilige oefenmap;
  2. open die map lokaal in Work of Codex;
  3. begin met lezen zonder wijzigingen;
  4. laat daarna één testbestand maken;
  5. controleer ieder gewijzigd bestand in je editor.

De term project kan in de interface voorkomen. Controleer steeds dat je een lokale map hebt geopend en niet een cloudproject gebruikt waarin je kopieën uploadt.

Officiële informatie: ChatGPT Work en Codex.

Route B - de Claude-desktopapp

Verbind in de Claude-desktopapp alleen de oefenmap die Claude voor de taak nodig heeft. Tijdens de uitrol kan je app nog Cowork tonen; in de nieuwe ervaring vraag je de taak vanuit het gewone gesprek. Controleer de verbonden map en ingestelde toestemmingen. Houd de desktopapp open zolang een taak je lokale bestanden gebruikt.

Voor deze cursus:

  1. open de Claude-desktopapp en kies, als je die nog ziet, Cowork;
  2. kies of verbind je bestaande oefenmap;
  3. geef niet onnodig toegang tot andere mappen;
  4. begin met een opdracht die alleen leest;
  5. laat daarna één testbestand maken en controleer het in je editor.

Officiële informatie: aan de slag met Claude Cowork en werken met lokale mappen in Cowork.

Extra mogelijkheid - Claude Code

Claude Code kan eveneens vanuit een aangewezen werkmap bestanden lezen en aanpassen. Je kunt Claude Code via een desktopinterface of terminal gebruiken. Het is een extra bouwroute, geen vereiste voor deze beginnerscursus. Wie die omgeving al gebruikt, volgt dezelfde opdrachten, mapgrenzen en veiligheidsregels.

Niet de route van deze cursus

Een ChatGPT Project, Claude Project, Custom GPT of vergelijkbare omgeving met geüploade kennisbestanden kan nuttig zijn, maar werkt met toegevoegde kopieën. Als het origineel in je map verandert, moet de kopie vaak opnieuw worden toegevoegd. Dat past niet bij het uitgangspunt van deze cursus.

Als het niet lukt

Vijf situaties waar deelnemers in de praktijk op vastlopen, met de oplossing die meestal werkt.

  • De bestandenlijst blijft leeg. Bijna altijd is een enkel bestand of juist de bovenliggende map geselecteerd in plaats van de oefenmap zelf. Verbreek de verbinding en wijs de map opnieuw aan. Controleer daarna in je verkenner of de namen die de AI noemt overeenkomen met wat jij ziet.
  • De AI werkt met een oudere versie. Sla het bestand op, sluit het in je editor en vraag de AI het bestand opnieuw te lezen. Een AI leest niet bij iedere vraag automatisch de hele map opnieuw; wijs belangrijke bronnen daarom expliciet aan.
  • Er verschijnt geen toestemmingsvraag. Kijk in de instellingen van het programma bij bestandstoegang of privacy. Op macOS moet je een programma soms apart toestemming geven voor je documenten- of bureaubladmap via de systeeminstellingen.
  • De mogelijkheid om een map te verbinden staat er niet. Controleer de gekozen werkomgeving, je abonnement, beschikbare functies en ingestelde rechten. Begin met de bijgewerkte desktopapp en één veilige oefenmap. Een gewone browserchat ziet die map niet vanzelf; eventueel werken via een gekoppelde computer vraagt aparte toegang.
  • Bestanden verdwijnen of blijven leeg in een synchronisatiemap. In OneDrive, iCloud Drive, Dropbox of Google Drive kunnen bestanden ‘alleen online’ staan. Zet ze op beschikbaar houden op dit apparaat of zet de oefenmap tijdelijk in een gewone lokale map.

Werkt het daarna nog niet, begin dan met één klein bestand in een lege map. Lukt dat wel, voeg de rest dan pas toe. Zo weet je of het aan de verbinding ligt of aan de inhoud van de map.

Privacy en organisatiegebruik

Een lokale map betekent niet automatisch dat verwerking lokaal blijft. Controleer vóór gebruik met organisatiegegevens:

  • welke abonnementsvorm en zakelijke voorwaarden gelden;
  • of een verwerkersovereenkomst nodig en beschikbaar is;
  • of invoer voor modelverbetering wordt gebruikt;
  • bewaartermijn, subverwerkers en doorgifte;
  • toegangsbeheer, logging en vertrek van gebruikers;
  • of de taak met minder of geanonimiseerde gegevens kan.

Prijsinformatie is bewust niet in de lesstof opgenomen. Prijzen en minimale aantallen wijzigen sneller dan het leerdoel. Zet actuele prijzen eventueel op een aparte, makkelijk te onderhouden webpagina.

Publicatiecontrole

Controleer voor iedere nieuwe cursusronde:

  • Werkt lokaal openen nog zoals beschreven?
  • Kloppen de namen Work, Codex en Cowork?
  • Zijn de installatie-eisen gewijzigd?
  • Zijn toestemmingen en privacy-instellingen nog juist beschreven?
  • Werken de officiële links?
  • Is de controledatum aangepast?